Bộ cồng chiêng của làng Cheng Tong được cất giữ trong nhà gươl, bọc trong vải thổ cẩm, chỉ lấy ra vào những dịp quan trọng. Lần đầu tiên mình nghe cồng chiêng Ca Dong được đánh ở đây — không phải biểu diễn du lịch, mà trong một buổi tối lễ hội làng mà mình may mắn có mặt — mình không nói được gì trong khoảng 15 phút sau đó.
Âm thanh của cồng chiêng Ca Dong không giống bất kỳ thứ nhạc cụ nào bạn biết. Mỗi chiêng có một âm riêng, và bộ chiêng đầy đủ của Cheng Tong gồm nhiều chiếc đánh cùng nhau tạo thành một dàn âm thanh mà không thể ghi âm lại đúng hoàn toàn — âm thanh cộng hưởng với không gian, với vách núi, với mặt đất. Tiếng chiêng ở đây nghe bằng cả cơ thể, không chỉ bằng tai.
Người biết đánh cồng chiêng đúng cách ở Cheng Tong ngày càng ít. Kỹ thuật đánh không được dạy theo giáo trình — người trẻ học bằng cách đứng cạnh người lớn, quan sát, và thử. Có những bài chiêng chỉ đánh trong đám ma, có bài chỉ đánh trong lễ mừng lúa mới, có bài chỉ đánh khi chào đón khách quý. Người biết đánh đúng bài đúng lúc là người giữ ký ức âm thanh của cả cộng đồng.
Mình đã được già làng cho phép chạm tay vào một chiếc chiêng. Bề mặt kim loại lạnh và hơi thô, không láng bóng như đồ trang trí. Khi gõ nhẹ vào mép chiêng bằng ngón tay, âm vang kéo dài lâu hơn mình tưởng — còn rung khi mình tưởng nó đã ngừng. Một người Ca Dong đứng cạnh nhìn mình và cười: "Chiêng còn nhớ tất cả những lần đã đánh." Mình không biết câu đó có nghĩa gì theo nghĩa vật lý — nhưng nó đúng theo nghĩa nào đó mình cảm thấy được.