Ngủ lại ở Tu Nấc không có phòng riêng, không có giường êm, không có điều hòa. Bạn ngủ võng trong nhà sàn của một gia đình Ca Dong — cùng mái nhà với họ, cùng tiếng động của đêm rừng với họ, cùng mùi khói bếp vẫn còn vương lại từ bữa tối với họ. Đó là một trong những trải nghiệm ngủ đáng nhớ nhất mình từng có.
Bữa tối ăn cùng mâm. Không phải theo kiểu "được sắp xếp để cùng ăn" — mà là gia đình trải chiếu, đặt mâm, và bạn ngồi xuống cùng như người trong nhà. Thức ăn đơn giản: cơm nếp nương, rau rừng luộc chấm muối ớt, cá suối nướng muối. Không có nhiều, nhưng ăn xong mình không thấy thiếu gì.
Không có điện lưới ở Tu Nấc. Ánh sáng duy nhất là đèn pin và ánh lửa từ bếp. Sau khi ăn, mọi người ngồi quanh bếp và nói chuyện — qua hướng dẫn viên phiên dịch. Mình hỏi họ về cuộc sống ở đây, họ hỏi lại mình về thành phố. Câu hỏi của họ không phải câu hỏi của người tò mò mà là câu hỏi của người thực sự muốn hiểu. Có một đứa bé gái khoảng 8 tuổi ngồi cạnh mẹ, mắt to tròn nhìn mình không chớp — rồi tự nhiên lại gần và đưa tay sờ vào tóc mình, rồi cười khúc khích và chạy đi. Cả nhà cười theo.
5 giờ sáng, mình thức dậy vì tiếng gà trong làng. Bước ra lan can nhà sàn, thung lũng Tu Nấc phía dưới còn phủ sương mỏng, ánh sáng đầu ngày lọt qua khe núi thành những tia vàng nghiêng nghiêng. Không có một âm thanh nào của thế giới hiện đại. Chỉ có rừng, sương, và cái lạnh nhẹ của buổi sáng núi rừng đang từ từ ấm lên. Mình đứng đó khoảng 20 phút, không nghĩ gì, không làm gì. Có lẽ đó là 20 phút yên tĩnh nhất trong năm đó của mình.