Xa phố lên
hẹn cùng mây

Mỗi khi bạn mở một gói mì hay khui một lon nước tại Mây, hãy thử dành một giây để nghĩ về hành trình của nó. Tăk Pổ vẫn chưa có đường cho xe ô tô vào tận nơi. Tất cả mọi thứ, từ những hạt gạo trắng, những khay trứng dễ vỡ đến từng chai nước suối, đều phải thực hiện một cuộc "leo núi" thực thụ trên đôi vai của bà con người Ca Dong.

Họ đợi sẵn dưới chân núi, khi xe chở hàng vừa tới là lặng lẽ chất đầy vào gùi, rồi cứ thế từng bước một, họ bấm ngón chân xuống đất đá để cõng hàng ngược lên Nóc. Đó là lý do vì sao Mây luôn mong bạn đặt đồ ăn trước 12 giờ trưa. Không phải vì chúng mình muốn làm khó khách, mà vì sau giờ đó, bà con trong bản mới có đủ thời gian xuống núi nhận hàng và gùi lên kịp cho bữa tối của bạn.

Mức giá ở Mây có thể cao hơn một chút so với phố thị, nhưng đó là sự gửi gắm tiền công xứng đáng cho những đôi vai bền bỉ ấy. Đây không phải là sự ban ơn hay làm từ thiện, mà là một sự trao đổi tử tế: bà con giúp hàng hóa lên núi, còn bạn giúp họ có thêm thu nhập từ chính sức lao động của mình.

Ở độ cao hơn 1.000 mét này, ánh điện lung linh của thành phố vẫn là một điều gì đó rất xa xôi. Tăk Pổ chưa có điện lưới, và đó là hiện thực mà bà con Ca Dong đã sống cùng bao đời nay. Tại Mây, chúng mình lắp những tấm pin năng lượng mặt trời để gom góp chút nắng ngày thành ánh sáng đêm.

Khi bóng tối bao trùm lấy Nóc, ánh sáng từ những bóng đèn ấy dịu đi, nhường chỗ cho một vẻ đẹp khác. Bạn chỉ cần mở cửa sổ, và ngay lập tức, một bầu trời sao lấp lánh sẽ hiện ra — đó là thứ "điện" quý giá mà ông trời ban tặng cho vùng cao.

Ở đây, cái sự "thiếu" đôi khi lại là một sự sắp đặt cần thiết. Phải thiếu tiếng quạt vù vù thì mới nghe được tiếng rừng thở, phải thiếu ánh đèn neon thì mới thấy được vẻ đẹp của một câu chuyện kể bên ngọn đèn dầu.

Trên đỉnh Tăk Pổ, thời tiết không tuân theo bất kỳ một dự báo nào cả. Mây và mưa ở đây sống với nhau như những người bạn thân, vui thì đến, buồn thì đi. Có những chiều đang nắng rực rỡ, bỗng đâu mây xám kéo về, đổ một trận mưa rào làm ướt sũng sân vườn.

Những ngày đầu, chúng mình cũng từng buồn và lo lắng khi thấy khách hụt hẫng. Nhưng qua vài mùa nắng mưa, Mây học được cách chấp nhận "tính cách" của vùng đất này. Mưa ở đây không phải kẻ phá đám, mưa chỉ là một vị khách bất ngờ ghé chơi vài phút để tắm mát cho rừng già.

Nếu lên Tăk Pổ, bạn nhớ mang theo một chiếc áo mưa nhẹ và đôi giày bám tốt. Khi mưa đến, đừng vội vàng cau có. Hãy ngồi lại dưới hiên nhà, pha một ấm trà nóng, im lặng lắng nghe tiếng mưa rơi và cảm nhận sự tĩnh lặng tuyệt đối của núi rừng.

Vừa dừng chân ở lối vào Nóc, bạn sẽ thấy những đứa trẻ Ca Dong với đôi mắt trong veo chạy ra hỏi khẽ: "Cô chú có cần mang đồ giúp không?". Các em ở đây thường nhỏ con hơn so với độ tuổi, bởi bữa cơm vùng cao còn nhiều thiếu thốn. Nhưng đừng để vẻ ngoài ấy đánh lừa, đôi chân của các bạn nhỏ này dẻo dai như những rễ cây rừng.

Chúng mình thường gợi ý khách gửi các em 10.000 đồng cho mỗi lượt mang đồ. Đó có thể chỉ là số tiền nhỏ với bạn, nhưng lại là một khoản thu nhập thực tế giúp các em có thêm cuốn vở hay manh áo mới.

Khi leo tới đỉnh Nóc và gập người xuống thở dốc vì mệt, bạn mới thấy 10.000 đồng kia thực sự là quá rẻ cho sự bền bỉ của các em. Một giao kèo nhỏ giữa người phố và trẻ vùng cao — gói gọn trong đó cả sự tôn trọng lẫn nhau và niềm vui giản đơn của một buổi chiều trên núi.

Ngày đầu Mây đặt chân đến Tăk Pổ, đường lên Nóc chỉ là một lối mòn đất đỏ ngoằn ngoèo. Những ngày nắng thì bụi mù, còn khi mưa xuống thì trơn trượt đến mức người bản đi quen cũng thấy đau chân. Thấu hiểu nỗi vất vả ấy, Mây đã cùng bà con bắt tay vào làm một con đường đá sinh thái cho cả Nóc.

Đó là những tháng ngày cùng nhau cuốc đất, đào rãnh thoát nước và khênh từng viên đá lớn nhỏ để xếp thành lối đi. Con đường này là công sức của mấy chục con người trong nhiều tuần ròng rã.

Khi bước chân trên những phiến đá ấy, mong bạn đi thật chậm để cảm nhận. Mỗi viên đá bạn giẫm lên đều được đặt vào đó bởi bàn tay của một người bản địa, chứa đựng những giọt mồ hôi của một buổi chiều nắng gắt.

Ngay lối vào Nóc, bạn sẽ bắt gặp một cái biển gỗ nhỏ đề tên "Takpo Chill". Đó là góc riêng của cậu Hồ Văn Môn, người con của đất Ca Dong đầu tiên tự tay dựng lên một nơi để đón khách phương xa. Những ngày đầu khi Mây xây dựng homestay, Môn là một trong những nhân công chăm chỉ nhất.

Để quán nhỏ này thành hình, ngoài ý chí của Môn còn có sự giúp sức của chi đoàn công an xã Trà Tập và Mây. Mỗi người một chút tâm, cuối cùng Môn cũng có một chỗ ngồi tử tế để mời khách uống nước. Môn còn chủ động đầu tư thêm lều trại để cho thuê.

Khi lên đến Nóc, bạn hãy ghé lại quán Môn, uống một ly trà hay đặt một chiếc lều để nghỉ chân. Sự hiện diện và ủng hộ của bạn chính là nguồn động viên lớn nhất để những người trẻ như Môn tin rằng, họ hoàn toàn có thể vươn lên bằng chính đôi bàn tay và mảnh đất của cha ông mình.

Có lẽ nhiều người biết đến Tăk Pổ qua bộ ảnh khai giảng đầy xúc động của cô giáo Trà Thị Thu giữa biển mây. Ngày ấy, ngôi trường chỉ là một mái lán bằng gỗ tạm bợ trên nền đất lạnh. Nhưng nhờ sự kiên trì của cô và sự chung tay từ những tấm lòng hảo tâm, trường học của Nóc bây giờ đã trở nên khang trang nhất vùng.

Hình ảnh quen thuộc nhất tại đây là mỗi sáng, cô Thu lại đứng bên cổng trường, cất tiếng gọi vang lên tận những ngôi nhà trên triền đồi để nhắc bọn trẻ đi học. Những đứa nhỏ vùng cao, dưới sự dạy bảo của cô, đã biết khoanh tay chào khách và giao tiếp tự nhiên hơn.

Khi lên Nóc, hãy dành một chút thời gian quan sát góc trường nhỏ ấy. Bạn sẽ thấy một câu chuyện đời thực về sự hy sinh thầm lặng — những con người nhỏ bé như cô Thu vẫn đang kiên trì làm nên những điều vĩ đại, thay đổi tương lai của cả một thế hệ.