Trà Rừng Quảng Nam — Sản Phẩm OCOP Của HTX Trà Tập Tại Mây Takpo | Mây Takpo

Mình được uống cốc trà đầu tiên lúc 5 giờ sáng, trước khi biển mây tan.

Không ai nói cho mình biết đó là trà gì. Chị Hiền — người Ca Dong phụ trách bếp ở Mây Takpo — chỉ để một cốc nhỏ trên bàn gỗ ngoài hiên, không kèm giải thích. Màu nước vàng nhạt. Mùi thơm nhẹ, có gì đó giống sả nhưng không phải sả. Uống một ngụm: đắng nhẹ, rồi ngọt hậu. Người ấm lên trong vài giây.

Sau khi hỏi, mình mới biết: đó là trà rừng lá cây quế chi, hái từ rừng già trên đỉnh Tắk Pổ, phơi khô theo cách người Ca Dong làm từ lâu đời. Không qua chế biến công nghiệp. Không thêm phụ gia.

HTX Trà Tập — Không Phải Chuyện Của Nhà Máy

HTX Du lịch - Nông nghiệp - Dược liệu Trà Tập được thành lập từ chính người dân địa phương ở xã Trà Tập, huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam — khu vực vốn đã nổi tiếng với sâm Ngọc Linh và thảo mộc rừng nguyên sinh.

Điểm khác biệt của HTX này so với nhiều cơ sở chế biến trà khác ở miền Trung: nguồn nguyên liệu đến từ rừng tự nhiên, không từ đồn điền trồng. Người hái là đồng bào Ca Dong bản địa — những người biết cây nào hái được, mùa nào hái, phần nào của cây có giá trị dược liệu. Kiến thức đó không có trong sách giáo khoa nào.

Mình gặp bác Nông — một thành viên của HTX — trong buổi sáng đầu tiên ở đây. Bác bảo: "Phải chọn lá non. Lá già thì khác vị." Đơn giản vậy thôi, nhưng đằng sau câu đó là cả chục năm đi rừng biết cây.

Trà Rừng Ở Tắk Pổ Uống Khác

Người Ca Dong uống trà không giống người Kinh uống cà phê: không vội, không phải buổi sáng bắt buộc, không phải cần để tỉnh giấc.

Trà rừng ở đây được uống khi khách đến nhà, khi nghỉ giữa buổi làm nương, khi ngồi kể chuyện tối. Nó là thứ giúp người ta ngồi lại với nhau lâu hơn — gần với khái niệm trà đạo của người Nhật hơn là ly cà phê take-away của người đô thị.

Ở Mây Takpo, mình thấy điều này cụ thể qua cách trà được phục vụ: không dùng ấm pha sẵn để ra bàn ăn, mà được đặt nhỏ trên hiên phòng vào buổi sáng sớm, hoặc mang ra khi khách ngồi ngoài trời nhìn rừng. Không có menu, không có giá. Nó là một phần của cách đón khách.

Vị của trà rừng quế chi — loại phổ biến nhất ở Tắk Pổ: đắng nhẹ đầu lưỡi, rồi ngọt hậu, rồi ấm. Khác hẳn trà Thái Nguyên hay Bảo Lộc. Không mạnh, không gây hồi hộp.

Sản Phẩm OCOP Và Câu Chuyện Phía Sau Nhãn Mác

OCOP — Mỗi Xã Một Sản Phẩm — là chương trình của Bộ Nông nghiệp nhằm xác nhận và nâng chuẩn những sản phẩm đặc trưng cấp xã, huyện. Trà rừng của HTX Trà Tập đang trong lộ trình chứng nhận OCOP cấp tỉnh Quảng Nam.

Điều đó có nghĩa gì thực tế: sản phẩm phải truy xuất được nguồn gốc, đóng gói đạt chuẩn vệ sinh, quy trình sản xuất được ghi chép. Không phải bất kỳ túi trà rừng nào bán ở chợ cũng qua được cái cửa đó.

Các sản phẩm hiện có tại Mây Takpo: trà rừng hỗn hợp (100-200g/gói), trà sâm Ngọc Linh pha loãng (giá cao hơn, dùng làm quà), và thảo mộc ngâm. Tất cả đóng gói thủ công theo lô nhỏ.

Mua Về Như Thế Nào

Nếu bạn muốn mang trà về, HTX bán trực tiếp tại điểm ở Mây Takpo — không qua trung gian. Mỗi lô sản xuất không nhiều, nên nếu ghé vào dịp cuối năm (tháng 10-11, sau mùa thu hoạch), sản phẩm mới và đa dạng hơn.

Một vài điểm thực tế khi chọn:

Trà rừng hỗn hợp: uống được hàng ngày, vị nhẹ, pha 1 lần dùng được 2-3 lần
Trà sâm Ngọc Linh pha loãng: uống ít một, phù hợp làm quà cho người lớn tuổi
Thảo mộc ngâm: dạng lọ, pha nước ấm hoặc nước lạnh đều được

Cái hay của trà rừng Tắk Pổ không nằm ở chứng nhận hay bao bì — nằm ở việc bạn biết người hái nó là ai, rừng nào, buổi sáng nào. Đó là thứ không thể làm giả bằng máy móc.